تخيّلات ، خود را بزرگ مىپندارد . اگر به اسب خيل گفته مىشود به خاطر آن است كه هنگام راه رفتن ، شبيه متكبّران گام بر مىدارد . فخور نيز از مادهء فخر به معناى كسى است كه فخر فروشى مىكند . بنابراين تفاوت ميان اين دو واژه اين است كه يكى اشاره به تخيُّلات كبر آلود ذهنى دارد « مختال » و ديگرى اشاره به اعمال تكبّرآميز خارجى « فخور » . و اين نشان مىدهد كه فخر فروشى و اعمال تكبّرآميز خارجى ، نتيجه و محصول وهم و گمان‌هاى بيهوده و تخيّلات كبرآلود ذهنى است و در حقيقت نماد بيرونى و عملى خيال پردازىهاى متكبّرانه و پندارهاى باطل برترى جويانه ، يك سلسله رفتارهاى زشت و تكبّرآميز است . چنين تخيّلاتى بر ساير اعضاى بدن نيز تأثير مىگذارد و چه بسا پس از مدّتى منجر به‌جنون انسان مىشود . بنابراين اجتناب از چنين توهّمات و تخيّلات شيطانى بسيار لازم است و تنها راه رهائى از تلبيس ابليس نيز ، بى اعتنائى به توهّماتى است كه براى سالك پديد مىآيد . توجّه به تصوّرات ذهنى كه منجر به تخيّل و توهّم مىشود ، سبب‌ساز گمراهى سالك خواهد شد و بى اعتنائى به آن تصوّرات و تلقين به خيالى بودن برخى مشاهدات ، موجب رهائى اهل سير و سلوك از دامى مىشود كه شيطان براى آنان گسترده است . اين تخيّلات و غرور ناشى از آن ، سالك را از مسير تقرّب دور مىسازد . خداوند متعال در حديث قدسى كه پيامبر اكرم ( ص ) آن را نقل فرموده‌اند ، مىفرمايد : بندهء مغرور من خيال زده مىشود و گمان مىكند كه در حال نزديك شدن به من است . « فَيَتَبَاعَدُ مِنِّي عِنْدَ ذَلِكَ وَ هُوَ يَظُنُّ أَنَّهُ يَتَقَرَّبُ إِلَيَّ » « 1 » خداوند عزّ و جل از سر لطف و مهربانى خود و براى پيشگيرى از سقوط بندگان در اثر ابتلا به كبر و خودپسندى ، گاهى توفيق برخى عبادات مستحب را از آنان سلب مىكند تا به خود آيند . در بخشى از آن حديث قدسى مىفرمايد :

--> ( 1 ) . بحارالأنوار ، ج 68 ، ص 151